Vì sao thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ lại gây bất ổn cho phe cứng rắn ở Iran?

1 giờ trước

Thêm theo cách bạn muốn trên Google

Kasra Naji Phóng viên đặc biệt, BBC News Persian

Chỉ vài ngày trước, những người theo đường lối cứng rắn trong chính quyền Cộng hòa Hồi giáo Iran đang điều hành thành phố Tehran đã dựng một tấm biểu ngữ khổng lồ tại một trong những giao lộ đông đúc nhất ở thủ đô Iran.

Thông báo nêu rõ: “Eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa.”

Điều này nhằm truyền tải một sắc lệnh từ nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, người chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm làm lãnh đạo vào tháng trước.

Nhưng biểu ngữ đó giờ đây có thể phải được gỡ xuống sau khi Iran đồng ý ngừng bắn hai tuần và mở lại eo biển theo yêu cầu của Pakistan, quốc gia đang làm trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran.

Điều đó diễn ra bất chấp việc Iran nhiều lần tuyên bố sẽ không đồng ý với lệnh ngừng bắn tạm thời và muốn chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.

Thỏa thuận ngừng bắn với Iran mở ra cho Trump một con đường thoát khỏi chiến tranh – nhưng với cái giá rất đắt.

Israel tiến hành một đợt không kích quy mô lớn trên khắp Lebanon.

Những gì chúng ta biết về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran

Phe cứng rắn không hài lòng. Họ càng thêm tự tin trước khả năng của Iran trong việc phong tỏa eo biển và gây hỗn loạn cho các quốc gia vùng Vịnh bằng hỏa tiễn và máy bay không người lái – đồng thời cho rằng Iran lẽ ra nên tiếp tục cuộc chiến vì họ đang chiếm ưu thế so với Mỹ và Israel.

Các báo cáo từ Tehran cho biết họ đã đốt cờ Mỹ và Israel sau khi thỏa thuận ngừng bắn được công bố hôm thứ Ba.

Một nhóm người thuộc lực lượng dân quân tình nguyện Basij, do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) kiểm soát, đã tuần hành đến Bộ Ngoại giao giữa đêm để phản đối quyết định này.

Vài giờ sau, biên tập viên của tờ báo cực đoan Kayhan viết rằng việc đồng ý ngừng bắn là “một món quà cho kẻ thù”, cho phép chúng bổ sung vũ khí và tiếp tục chiến tranh.

Quyết định chấp nhận yêu cầu từ Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và tổng tư lệnh quân đội nước này được đưa ra bởi Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC) – cơ quan ra quyết định cao nhất của Iran dưới quyền lãnh đạo tối cao, do Tổng thống ôn hòa Masoud Pezeshkian đứng đầu.

Hội đồng An ninh Quốc gia Nhật Bản tuyên bố rằng việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được cho phép trong thời gian hai tuần để đổi lấy lệnh ngừng bắn từ phía Mỹ và Israel, trong khi Washington và Tehran tiến hành đàm phán.

Các báo cáo cho biết Trung Quốc đã đóng vai trò quan trọng trong việc thuyết phục Iran, đồng minh thân cận của mình, chấp thuận yêu cầu của Pakistan.

Giải pháp tạm thời?

Iran đã phải chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến kéo dài 40 ngày.

Các nhà hoạt động nhân quyền cho biết hơn 3.000 người đã thiệt mạng, và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ gây ra thêm nhiều thương vong và tàn phá trên quy mô lớn hơn nữa.

Ngay cả trong số những người theo đường lối cứng rắn, cũng dần rõ ràng rằng cần phải tìm ra giải pháp trước khi cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran bị phá hủy thêm nữa.

Chỉ vài giờ trước khi tuyên bố ngừng bắn, Chánh án theo đường lối cứng rắn, Gholamhossein Mohseni Ejei, đã nói với đài truyền hình nhà nước Iran rằng Iran đang tìm cách chấm dứt chiến tranh trong khi vẫn duy trì ưu thế.

Ông ta chỉ lặp lại những gì mà cựu ngoại trưởng nước này, Mohammad Javad Zarif, một người ôn hòa, đã viết vài ngày trước đó trong một bài báo trên tạp chí Foreign Affairs của Mỹ.

Hội đồng An ninh Quốc gia Iran (SNSC) đã mô tả thỏa thuận ngừng bắn là một chiến thắng cho Iran, đồng thời kêu gọi những người ủng hộ chế độ duy trì sự đoàn kết.

Theo truyền thông Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn Iran tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad, trực tiếp thương lượng với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance.

Đây là một sự thay đổi nữa so với kịch bản cứng rắn trước đây. Việc đàm phán trực tiếp với Mỹ luôn bị cấm bởi cựu Lãnh tụ tối cao, Ayatollah Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel vào nhà riêng của ông ngay khi chiến tranh bắt đầu.

Việc liên lạc trực tiếp này dường như đã được người lãnh đạo mới, con trai ông, chấp thuận.

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, Iran và Mỹ vẫn còn rất xa vời với một nền hòa bình lâu dài.

Chiến tranh có thể bùng phát trở lại nếu các cuộc đàm phán thất bại. Đó là viễn cảnh mà một số người Iran ủng hộ chiến tranh, coi đó là cách để lật đổ chế độ mà họ cho là tàn bạo, có thể đang mong muốn.

Đối với nhiều người khác, lệnh ngừng bắn mang lại sự nhẹ nhõm rất cần thiết sau những cái chết và sự tàn phá xung quanh họ.

BBC

---